Franklin roosevelt

Franklin roosevelt

## Franklin Roosevelt: Człowiek, który uratował Amerykę przed Wielkim Kryzysem

Franklin Delano Roosevelt był 32. prezydentem Stanów Zjednoczonych, który sprawował urząd w latach 1933-1945. Był jedynym prezydentem, który wygrał cztery wybory i jako jedyny pełnił urząd podczas II wojny światowej. Roosevelt odegrał kluczową rolę w wydobyciu Ameryki z Wielkiego Kryzysu, a jego Nowy Ład zapoczątkował erę rozszerzonej roli rządu w gospodarce.

### Wczesne życie i kariera

Roosevelt urodził się 30 stycznia 1882 roku w Hyde Park w stanie Nowy Jork. Był potomkiem zamożnej i wpływowej rodziny, dyplomatą i przedsiębiorcą. Roosevelt ukończył Uniwersytet Harvarda i Szkołę Prawa Columbia, a następnie rozpoczął karierę prawniczą w Nowym Jorku.

W 1910 roku Roosevelt został wybrany do stanowego Senatu Nowego Jorku, a w 1913 roku został mianowany sekretarzem marynarki wojennej przez prezydenta Woodrowa Wilsona. Na tym stanowisku odegrał istotną rolę w przygotowaniu Stanów Zjednoczonych do I wojny światowej.

### Prezydentura

Roosevelt został wybrany prezydentem w 1932 roku po tym, jak pogrążył się w Wielkim Kryzysie, najgorszej recesji w historii Ameryki. Kiedy objął urząd w 1933 r., wprowadził szereg programów pomocowych, znanych jako Nowy Ład, mających na celu złagodzenie skutków kryzysu.

Nowy Ład obejmował szeroki zakres programów, w tym:

* **Ustawę o odzyskiwaniu przemysłu narodowego (National Industrial Recovery Act, NIRA)**, która miała na celu stabilizację gospodarki, wspierając współpracę między biznesem, pracą i rządem.

* **Ustawa o zabezpieczeniu społecznym (Social Security Act)**, która wprowadziła system emerytur i świadczeń dla starszych Amerykanów.

* **Ustawa o pracach publicznych (Public Works Administration, PWA)**, która finansowała projekty infrastrukturalne, takie jak autostrady i zapory.

* **Tennessee Valley Authority (TVA)**, która przynosiła tanie zasilanie i rozwój gospodarczy w Dolinie Tennessee.

Nowy Ład pomógł ustabilizować gospodarkę i zmniejszyć bezrobocie, ale nie zakończył Wielkiego Kryzysu. Roosevelt został ponownie wybrany na drugą kadencję w 1936 roku i kontynuował wdrażanie Nowego Ładu.

### II wojna światowa

W 1941 roku Stany Zjednoczone zostały wciągnięte w II wojnę światową po ataku Japonii na Pearl Harbor. Roosevelt odegrał kluczową rolę w kierowaniu wysiłkiem wojennym, współpracując z przywódcami sprzymierzonych, takimi jak Winston Churchill i Józef Stalin.

Roosevelt zmarł 12 kwietnia 1945 roku, zaledwie kilka miesięcy przed zakończeniem wojny. Jego następcą został wiceprezydent Harry Truman.

### Dziedzictwo

Roosevelt jest powszechnie uważany za jednego z największych prezydentów w historii Ameryki. Jego Nowy Ład pomógł wprowadzić Amerykę do współczesnej ery, a jego przywództwo pomogło poprowadzić kraj przez czas wojny.

Roosevelt był również zwolennikiem praw człowieka i równości. Podpisał Deklarację Praw Człowieka i Obywatela oraz był zwolennikiem ruchu praw obywatelskich.

Dziedzictwo Roosevelta jest skomplikowane i kontrowersyjne. Niektórzy historycy krytykowali jego Nowy Ład, twierdząc, że przedłużył on Wielki Kryzys. Inni krytykują jego politykę zagraniczną, twierdząc, że doprowadziła do zimnej wojny.

Mimo tych krytycznych uwag Roosevelt pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii Ameryki. Jego Nowy Ład ustanowił precedens dla roli rządu w gospodarce, a jego przywództwo pomogło poprowadzić kraj przez jedno z najtrudniejszych okresów w historii.

Rating
( No ratings yet )

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: